Un equipo do Instituto Español de Oceanografía (IEO-CSIC) da Coruña, estudou a diversidade e actividade do plancto microbiano no sistema de afloramento do noroeste da península ibérica, “un dos máis produtivos do Atlántico europeo”, remarcan.

O estudo demostra que a materia orgánica disolta (DOM, polas súas siglas en inglés) é un factor clave que regula a composición e función destas comunidades microbianas, e revela unha estreita relación entre a química da auga e a presenza de determinados xenes microbianos asociados ao envellecemento das masas de auga.

“Estes microorganismos, invisibles pero esenciais, son verdadeiros reguladores do funcionamento do océano”, sinala Marta Varela, investigadora do IEO-CSIC e unha das directoras do estudo. “Comprender a súa diversidade e comportamento axúdanos a anticipar como responderán os ecosistemas mariños ante o cambio climático”

Este traballo pon de manifesto o papel esencial do plancto microbiano, especialmente bacterias e arqueas, nos ciclos bioxeoquímicos do océano, con implicacións directas no ciclo do carbono e na regulación do cambio climático.

En rexións de afloramento como a estudada, caracterizadas por unha alta produtividade e forte variabilidade ambiental, os microorganismos actúan como reguladores dinámicos dos nutrientes.

A investigación combina técnicas de secuenciación xenética e análises avanzadas da DOM, incluíndo espectrometría de masas de alta resolución, para caracterizar a composición taxonómica e funcional do microbioma mariño en paralelo coa DOM en distintos momentos do ano e a diferentes profundidades, desde a superficie iluminada ata máis de 5000 metros.

CONCLUSIÓNS

“Atopamos unha estreita relación entre a diversidade química da DOM e a composición microbiana en todas as capas do océano”, explica Mar Nieto-Cid, tamén investigadora do IEO-CSIC. “A DOM non só alimenta aos microorganismos, senón que tamén estrutura quen está presente e que funcións desempeña”.

Os resultados mostran unha marcada estacionalidade na zona iluminada, onde as condicións de mestura invernal favorecen comunidades máis diversas e menos abundantes -cunha notable representación de Archaea-, mentres que na primavera-verán, baixo condicións de afloramiento e estratificación, obsérvanse comunidades que inclúen grupos dominantes como as Flavobacterias.

Ademais, identificáronse subpoblaciones microbianas que poderían ter funcións ecolóxicas diferenciadas, en resposta a cambios na hidrografía e a composición química da auga.

A maior profundidade, a diversidade química da DOM consolídase como un factor estructurador das comunidades microbianas, asociado a xenes funcionais vinculados ao envellecemento da auga. Paralelamente, observouse un descenso na actividade microbiana coa profundidade, acompañado dunha transformación na composición da DOM.