Reformular a foliada é algo que vén facendo a música galega contemporánea moi ben dende a última década. Bandas como Tanxugueiras abriron un fío que xentes como Mondra, Fillas de Cassandra, as Faíscas da Pontraga, De Ninghures, Baiuca, Nebra, Caldo… están aproveitando no xa coñecido “tradi” galego.
Pero hai quen se formula que antes de seguir dando pasos hai que pensar e repensar a foliada. E aí é onde nace o O proxecto Bailadoras do turreiro. Unha foliada comentada para a posteridade, ideado pola Asociación Cultural Prestadora de Servizos á Xuventude Pesquedellas.
Amparadas pola subvención iniciativa Xove, a asociación cultural reuniu a máis de 50
bailadoras e 5 grupos entre pandeireteiras e gaiteiros con menos de 30 anos para
gravar un documental que explica e debulla o non verbal das foliadas de antano e das de hoxe en día.
Para reflexionar sobre como a foliada impacta na mocidade actual, que cousas veñen de antano, e que cousas se van reinventando, a entidade levou a foliada ao pub Neón de Betanzos, símbolo da vida nocturna da comarca, que se transformou por un día nun auténtico “turreiro contemporáneo”. No lugar onde habitualmente soa música electrónica, soaron gaitas, pandeiretas e voces novas que encheron o espazo coa enerxía das foliadas.
I é que precisamente de aí vén a idea: “as foliadas foron, noutro tempo, as discotecas do rural galego”, só que a música era en directo e as que tocaban e bailaban eran as propias veciñas e veciños.
O que aconteceu neste serán pode verse nunha pequena peza audiovisual producida por Rappa Studio (a segunda parte do proxecto gravouse nos seus estudios en Carballo). Ademais da festa, Xurxo Fernandes e Montse Rivera, recoñecidos investigadores e membros do xurado da sección Vai de Baile do programa Luar, reflexionan como comentaristas da foliada, interpretando o que acontece no baile: a improvisación dos puntos, a colocación das parellas, o diálogo co ritmo e a evolución das estruturas tradicionais ata o 2025.
A iniciativa conseguiu xuntar nunha mesma noite a novas xeracións de bailadoras, gaiteiros e pandeireteiras de diferentes puntos de Galicia. Participaron activamente Os dous de sempre (Ismael García, da Coruña, e Pablo Castro, de Vimianzo), Repoludas e Silandeiras da Escola de Música e Baile Tradicional de Coirós, Galantiñas da A.C. Donaire, As Lavercas, da Pontragha, PanSenFron, agrupación afincada na Coruña, e Embruxo Gaiteiros, de Ordes. Xuntas, estas formacións deron vida a unha foliada multitudinaria que serviu como espello do momento que vive hoxe o baile galego: “un fenómeno vivo, participativo e cheo de talento novo”.
“Quixemos demostrar que as foliadas seguen a ser espazos de liberdade e respecto, lugares onde a mocidade galega continúa facendo comunidade a través da cultura e da lingua” , explican desde Pesquedellas.
A asociación xa está preparando novas proxeccións, centradas na importancia de debatir e reflexionar en colectivo de maneira presencial.
Outras novas de música galega
Tiruleque rende homenaxe á Repichoca no seu novo disco e no concerto no Colón
Tiruleque rende homenaxe á Repichoca no seu novo disco e no concerto no Colón
