A miña avoa materna morreu xusto antes da pandemia e aforrouse o medo de estar soíña na residencia todos eses meses.
No tanatorio puxéronnos unha especie de catering funerario nun carriño portátil, con bocadillos de embutido e variedade de zumes e boliños. Ninguén probou bocado, os nudos na gorxa e no estómago impedían a deglución e a dixestión.
A noite antes do funeral, cando nos dispoñiamos a marchar á casa, unha amiga da miña nai decidiu que era un crime deixar todos eses manxares no tanatorio, que o ocaso pagara iso, e comezou a envolver os bocatas e os boliños en panos de papel e a embutilos (valga a redundancia) no meu bolso, que non era moi grande. Os bocadillos desfacíanse e o pan e o embutido mesturábanse coas miñas pertenzas, incluso algún sobresalía polo bolso atestado de comida.
Saímos rindo da sala e ó pasar pola recepción tiven que morderme a lingua para poñer cara de dor e non parecer unha desalmada. O arrecendo a lomo e chourizo que deixaba ó meu paso podería espertar ós mortos.
O día seguinte celebrábase o funeral. Eu debía pensar que estabamos en Austin Texas e quería falar da miña avoa, das noites que a miña irmá e máis eu pasabamos na súa casa vendo Informe Semanal, de como nos quentaba as mans e os pés (non había calefacción) a base de fregas, do que lle encantaba a romería da Silva e de Santa Margarida, o San Xoán, o ramo (ruda fiuncho herbaluisa romeu fento xesta malva) e as sardiñas, dos centos de veces que nos contou a historia do porco tinguido de verde por arrimarse á porta da casa pintada polo seu pai, de como quería reunirse co noso avó Eduardo e os seus pais alá no ceo, de cando nos dicía que os cemiterios non daban medo porque estaban cheos de flores, de que tiñamos que temer a algún vivos e non ós mortos, das castañas e as cabazas, e así de mil cousas.
Pero resulta que o cura tiña outros plans e sacoume a ler algo de San Xoán creo, e eu comecei a ler pero o meu cerebro levábame á Silva, á fonte de Cances, ós ramos de San Xoán, ó porco e a todo o bonito, e comecei a choromicar, a hipar e a moquear, e tivo que saír unha señora a seguir lendo unha carta ós Tesalonicenses ou ós Corintios ou a Deus sabe a quen, porque eu estaba a outra cousa.
Lembro todo isto porque un ano máis chegan as celebración de tódolos santos e tódolos defuntos, e é o momento para rendir homenaxe ós nosos devanceiros e acudir ós cemiterios e levar as flores, pero se cadra tamén para facer colares de castañas, carvar as cabazas, desempoar os álbums de fotos antigas, saír ó truco ou trato (antigamente unha limosniña para os defuntiños) polos barrios coruñeses (case todos o celebran), disfrazarse de meiga ou de Jason ou de Santa Compaña, e rir despois de chorar.
- Beatriz Alfonso Espiñeira. Xurista, iogui en grao de tentativa e lectora apaixoada.
