Os derrradeiros raios do solpor iluminando as galerías dos edificios. A clave é a luz nos vidros, é o que marca a diferenza. Poucas cousas máis coruñesas. Poucas luces máis bonitas ca esa. Todos coñecemos o efecto desa luz cálida, alaranxada, reflectida nos pequenos cristais rectangulares das galerías. Aínda poidemos desfrutala hoxe en día, pero en menos lugares. Coruña segue a ser a Cidade de Cristal, pero menos.

A perda deses edificios fan que agora sexa case irrecoñecible unha ubicación coma esta. Estamos a falar da rúa Santa Catalina, que discorre entre San Andrés e os Cantóns. Alí é xusto onde a vemos, facendo de fronteira entre o Cantón Grande e o Pequeno. O edificio da esquerda da imaxe deu paso á actual Fundación Barrié de la Maza nos anos 90 do século XX. Mentres que os edificios algo máis pequenos da dereita desapareceron moito antes, a principios dos anos 20, para erguer o primeiro rañaceos de toda España, a sede do Banco Pastor. Pero iso non chegaría a velo o fotógrafo, Valentín Mendía.

Mendía sempre lle dá o protagonismo á cidade por riba das persoas, nesta fotografía case inapreciables, convertidas en pastasmas. A súa composición sempre é vistosa, inventando moitas veces eses ángulos picados que deixan a dúbida perpetua sobre cómo conseguilo. Tamén xoga coa luz de forma maxistral, levando a mirada do espectador por onde el quere, poñendo acentos e marcando o percorrido visual.

Neste caso o acento é o reflexo nos vidros, destacando a beleza sobria deses edificios decimonónicos, pero ó mesmo tempo as diagonais que se debuxan nesta perspectiva fan que a nosa ollada vaia percorrendo toda a lonxitude da rúa, entre as árbores case recén prantadas dos Xardíns, ata chegar ós veleiros ancorados no porto. Imaxes coma esta fannos lembrar de que estaba feita a nosa cidade. Coruña non só era de cristal. Coruña era de cristal, madeira, pedra… e auga salgada.

• Fernando Campos. Coruñés ata a médula e fanático da Historia, sobre todo se esa Historia é coruñesa. Máis de quince anos impartindo obradoiros culturais coma “Un paseo pola cidade”, “Personaxes da cidade” ou “ A Cidade Perdida” no Fórum Metropolitano e no Centro Ágora.

OLLADAS DOUTRO TEMPO

• San Amaro (1920).
• “Orzán, oleaxe”.
• Campo da Derruba.
• Avda. Da Mariña (1858). A foto máis antiga da Coruña.
• Camiño de Garás.
• SANTO DOMINGO DENDE CORTADURÍA.
• CASA GÓTICA
• San Andrés con Santa Catalina.
• Porta do Parrote.
• San Francisco e A Maestranza.
• Cantón Grande.
• Praza de Mina. 1906.
• San Andrés. Avrillón.
• Praia do Parrote e Cárcere Real.
• Mercado do Peixe. San Agustín.