Na cidade hai miles de persoas buscando casa, administracións buscando culpables e políticos buscando a fotografía adecuada. O único que non aparece é a vivenda.
Contan os vellos que nas terras de Galicia houbo unha época na que os milagres eran cousa de santos, meigas e algún que outro cura con boa relación co ceo. Hoxe, porén, os milagres máis extraordinarios prodúcense nos despachos das administracións públicas. Alí, onde unha vivenda pode ser construída sen poñer un ladrillo, un problema pode quedar resolto sen solución ningunha e unha lista de espera pode transformarse nunha magnífica oportunidade para convocar unha rolda de prensa.
A Coruña debe de ser un deses lugares privilexiados.
Máis de 7.000 persoas agardan por unha vivenda pública. Sete mil persoas! Unha pequena cidade enteira buscando un teito, mentres os responsables políticos parecen empeñados en demostrar que o verdadeiro problema da vivenda non é a falta de pisos, senón a falta de entendemento entre quen debería poñelos á disposición dos cidadáns.
Porque aquí temos un espectáculo digno dunha representación teatral. O Concello asegura que a zona tensionada é unha ferramenta imprescindible. A Xunta mira para ela coma quen contempla unha receita médica escrita nun idioma descoñecido. A oposición reclama máis construción, máis solo e máis vivendas. E todos, absolutamente todos, coinciden nunha cousa: a culpa non é deles.
Se Cunqueiro levantase a cabeza, probablemente escribiría unha historia sobre unha cidade onde os pisos non se venden nin se alugan, senón que desaparecen misteriosamente cando alguén pregunta por eles. Unha especie de reino de Merlín, pero con inmobiliarias, expedientes administrativos e políticos que prometen facer chover vivendas sobre os tellados.
O curioso é que non estamos falando de dragóns nin de tesouros agochados. Estamos falando de persoas que traballan, que cobran un salario e que, cando buscan un piso, descobren que o seu soldo ten menos valor ca unha promesa electoral en vésperas de eleccións.
E se o problema xa non fose suficientemente extraordinario, aparece outro elemento digno de estudo: arredor de 40 vivendas municipais baleiras. Corenta portas pechadas nunha cidade onde miles de persoas esperan unha oportunidade para entrar por unha delas.
É posible que esas vivendas estean agardando por un encantamento especial, por unha lúa chea ou pola chegada dun príncipe que as esperte do seu sono administrativo. Porque, se hai persoas que precisan casa e hai inmobles públicos que non están ocupados, alguén debería explicar por que a solución continúa durmindo nun expediente.
Talvez esteamos ante unha nova modalidade de patrimonio municipal: a vivenda contemplativa. Non serve para vivir, pero permite organizar debates, elaborar informes e anunciar plans de recuperación. Unha auténtica marabilla da modernidade administrativa.
E, por suposto, non podía faltar o capítulo dos cartos. O Concello reclama 3,6 millóns de euros vinculados á zona tensionada; a Xunta discute o reparto e a natureza dos fondos. Unha partida vai, outra vén, unha administración reclama, outra responde e, no medio, o cidadán contempla a función desde a rúa, preguntándose se os millóns tamén necesitan unha autorización para entrar nunha vivenda.
A política converteuse nunha competición de discursos. Quen anuncia máis? Quen reclama máis? Quen consegue colocar mellor a culpa no tellado do adversario? Hai quen defende regular os prezos como se iso fose suficiente para que aparezan pisos; outros confían en construír máis como se todos os novos edificios fosen converterse automaticamente en fogares accesibles. E así, entre receitas máxicas e remedios milagreiros, a realidade continúa no mesmo sitio: o mercado inmobiliario non entende de argumentarios e as familias non pagan o alugueiro con declaracións institucionais.
Non estaría mal que, por unha vez, alguén abandonase o salón dos espellos e presentase unha conta clara. Cantas vivendas se van poñer realmente no mercado? Cantas se van rehabilitar? En que prazo? A que prezo? Cantas persoas sairán da lista de espera? E, sobre todo, quen vai responder se os compromisos quedan, unha vez máis, no reino das boas intencións?
Porque gobernar non é contar cantas veces se pronunciou a palabra vivenda nun pleno. Tampouco é facer oposición contando cantas veces a pronunciou o goberno. Gobernar é resolver. E facer oposición é esixir solucións, non limitarse a descubrir que o adversario non as ten.
A Coruña merece algo máis ca unha feira de promesas inmobiliarias. Merece unha política de vivenda con números, prazos, responsables e resultados. Unha política na que Concello, Xunta e Estado deixen de comportarse como tres parentes que se reúnen nunha comida familiar para decidir quen paga a factura, mentres o invitado que ten fame continúa esperando polo prato.
A vivenda non pode ser un conto que se conta cada catro anos para que os cidadáns durman tranquilos. Porque hai demasiada xente que xa non dorme tranquila precisamente por non ter casa.
E se algún día aparece o mago capaz de converter os comunicados en pisos, os expedientes en chaves e as promesas en fogares, que avise. A Coruña ten máis de 7.000 persoas agardando polo milagre.
Mentres tanto, os políticos seguirán repartindo responsabilidades, os pisos seguirán desaparecidos e os cidadáns continuarán buscando casa. En Galicia, polo visto, xa non hai que buscar a vivenda: hai que crer nela.
- José Juan Santos (Tarrío, Culleredo). Consultor de Comunicación Política Estratéxica.
Máis artigos de José Juan Santos
A Coruña: a cidade onde o diñeiro non dorme (porque xa non existe)
