O que foi alcalde da cidade herculina Xulio Ferreiro e o decano de dereito da Universidade da Coruña (UDC) figuran entre os asinantes dun manifesto contra o ataque e intervención estadounidense en Venezuela, no que instan á ONU a avaliar as súas consecuencias xurídicas e adoptar as medidas necesarias para garantir o respecto da Carta das Nacións Unidas. Entre o centenar de persoas do ámbito xudicial que rubrican o documento figuran o ex maxistrado Baltasar Garzón, a xuíza e exdelegada do Goberno contra a violencia de xénero Vitoria Rosell, e o catedrático de Dereito Constitucional Javier Pérez Royo.

No texto, sitúanse a favor da legalidade internacional e critican a detención “ilegal” e o traslado forzoso do presidente venezolano, Nicolás Maduro. Ademais, lembran que o uso da forza armada contra a integridade territorial ou a independencia política dun Estado está expresamente prohibido polo artigo 2.4 da Carta das Nacións Unidas, “norma fundamental da orde xurídica internacional e de carácter imperativo (ius cogens)”. Subliñan, ademais, que dita prohibición só admite dúas excepcións claramente delimitadas: a lexítima defensa, conforme ao artigo 51 da Carta, e a autorización expresa do Consello de Seguridade de Nacións Unidas.

O manifesto advirte de que “non se acreditou publicamente” a existencia dun ataque armado previo nin dunha ameaza inminente que puidese xustificar unha actuación en lexítima defensa, polo que calquera intervención militar unilateral en territorio venezolano “constituiría unha violación grave do principio de soberanía, da prohibición da intervención e da obrigación de resolver as controversias internacionais por medios pacíficos”.

POSIBLE “CRIME DE AGRESIÓN”

Así mesmo, sinala que este uso ilícito da forza podería chegar a cualificarse como “crime de agresión”, de acordo coa Carta das Nacións Unidas, a Resolución 3314 da Asemblea Xeral e os principios consolidados do dereito penal internacional, lembrando que os actos de agresión “figuran entre as violacións máis graves da orde xurídica internacional polas súas consecuencias para a paz, a seguridade e os dereitos fundamentais dos pobos”. Os asinantes condenan igualmente a privación de liberdade de Maduro por forzas armadas estranxeiras, ao considerala “incompatible” co réxime de inmunidade persoal dos xefes de Estado en exercicio “recoñecido polo dereito internacional consuetudinario”.

Finalmente, o manifesto insta aos estados da comunidade internacional e aos órganos competentes da ONU a “esclarecer os feitos, avaliar as súas consecuencias xurídicas e adoptar as medidas necesarias para garantir o respecto da Carta das Nacións Unidas e evitar precedentes que erosionen gravemente a orde xurídica internacional”. Entre outros subscritores do manifesto aparece o decano da Facultade de Dereito da Universidade da Coruña e exalcalde da cidade Xulio Ferreiro; os maxistrados en exercicio Gonzalo Alcoba, Celima Galego, Esther González e Amaya Olivas; os maxistrados xubilados Juan Romeu Lagoa, Juan Pedro Yllanes, Enrique Medina, Joan Agustí Maragall, Paloma Marín e Ascensión Solé; xunto a outros catedráticos de dereito, funcionarios da Administración e especialistas en dereito internacional público e dereitos humanos.