Páxina 54 – Xornal da Coruña – Noticias da Coruña e área Metropolitana

Unha guía para seguir o rumbo dos deportados coruñeses aos campos nazis

CULTURA

Redacción

-

27 Xaneiro, 2026

Unha guía para seguir o rumbo dos deportados coruñeses aos campos nazis

Tivo lugar esta mañá, na rúa Santiago 15, diante do stolpestein de Leopoldo López Criado, a presentación da guía centrada na historia dos coruñeses deportados aos campos de concentración nazis. A publicación, elaborada en colaboración coa Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica (ARMH), recolle un percorrido polas Stolpersteine instaladas fronte ás casas natais dos once deportados, así como contexto histórico e biográfico sobre cada un deles.

No acto interviñeron a voceira da ARMH, Carmen Rodeja; o Concelleiro Gonzalo Castro, o investigador David Lozano; e familiares das vítimas, como Ángel Vázquez, sobriño de Adolfo Bregua Mouriño, e Margarita del Castillo, sobriña de Adrián del Castillo Soutelo. Todos puxeron de manifesto a importancia de manter viva a memoria das persoas que loitaron pola liberdade e sufriron o horror dos campos nazis.

Esta mesma tarde haberá unha reunión informativa prevista para as 18:00 horas na Casa Museo Casares Quiroga, na que está confirmada a participación de familiares dos deportados e especialistas na materia.

Memoria como reclamo

A iniciativa forma parte dunha estratexia máis ampla que, nos últimos anos, para integrar a memoria histórica nas políticas culturais, educativas e turísticas. A Coruña foi a primeira cidade galega en instalar Stolpersteine, lastras de latón que lembran os nomes e destinos dos coruñeses deportados, e que agora se recollen neste novo recurso turístico e pedagóxico.

A publicación do folleto complementa as múltiples liñas de traballo impulsadas pola ARMH en colaboración co Concello: exposicións itinerantes, libros biográficos, recursos dixitais e accións xudiciais internacionais. A través da web www.deportadoscoruna.com, pódese acceder a materiais que contribúen a combater o esquecemento e garantir a transmisión da memoria ás novas xeracións.

DEPORTADOS DA CORUÑA CON STOLPESTEINE

A ARMH lembra os nomes dos deportados herculinos que xa contan cun Stolpersteine.

José Albedro Villaverde, 1907. Faleceu en Gusen o 24/1/1943,
Adolfo Bregua Mouriño. 1906 . Foi liberado de Mauthausen o 5/5/1945. Refixo a súa vida en Brasil, e moi de maior, voltou ó seu barrio, Vioño.
Víctor Manuel Conde Núñez, nado en Coruña 1903 . Mauthausen. Conseguiu sobrevivir e foi liberado o 5/5/1945.
Clemente Juan De La Cruz García, 1910. Gaseado en Harteim o 29 de septembro de 1941.
Adrián del Castillo Soutelo, 1906. Gaseárono en Harteim o 24/9/1941.
Manuel Fernández Tárrago, 1926. Dachau, Neuengamme, Gross-rosen, Mittelbau-dora, foi liberado polas tropas aliadas.
Martín Ferreiro Álvarez, 1892 Aínda que non naceu na Coruña, foi concelleiro de Obras públicas na última corporación republicana da cidade. Morre en Gusen morre o 23/11/1941.
Arturo García Lagares, 1985. Gusen, onde rematan ca súa vida o 12/07/1941.
Juan González del Valle, 1898. Gaseado o 26/9/1941 en Hartheim.
Leopoldo López Criado, 1905 .Gusen, onde será asasinado o 3/11/1941.
Julio Martínez Arias, 1910. Foi gaseado en Hartheim o 7/9/1941.
José Martinez Cacheiro, 1901. Levado a Gusen e asasiñado o 23/11/1941.
Luís Rafales Lamarca, 1917. Asasinado en Hartheim o 9/9/1941.
Victor San Miguel Prado, 1914. Gusen, acabarían coa súa vida o 10/1/ 1942.
Eduardo Sánchez García, 1913. Mauthausen, Vöcklabruk. Logra sobrevivir ata a liberación.
Enrique Tallón Charlón, 1912 En Gusen o 27/12/1941 acabarían coa súa vida.
Francisco Tallón Charlón, 1916 Mauthausen consegue sobrevivir.

Deportados con “stolpersteine” noutras vilas:

Fernando Batalla Canle, naceu na Coruña 1915 Asasinado en Hartheim 22/09/1941. Cun stolpersteine en Xixón
Emilio Rodríguez Perez, naceu na Coruña31/07/1913. Buchenwald o 04/03/1942. Despois foi trasladado a Dachau, para regresar de novo a Buchenwald, liberado. Con stolpersteine en Xixón.
Matías Rodríguez Barajas, viviu na Coruña Asasinado en Gusen morreu de 1941. Con stolpersteine en Castronuño.
José Rubio Delgado, nacido na Coruña, Mauthausen , Dachau e Buchenwald. Foi liberado 03 de maio de 1945. Con stolpersteine en Gironella.

Máis novas sobre Memoria

Os irmáns Tallón Charlón xa teñen o seu “stolpersteine”

Chisco Fdez. Naval: “Meus fillos tiñan que saber”

Elementos franquistas continúan na Coruña, denuncia a Comisión pola Memoria que pide a súa retirada inmediata

“O Consello da Memoria Democrática leva 4 anos sen se convocar”

Elementos franquistas continúan na Coruña, denuncia a Comisión pola Memoria que pide a súa retirada inmediata

A ARMH celebra o Día Internacional en Memoria das Vítimas do Holocausto con 10 “stolperstein” e varios actos

QFB, a banda herculina de rapmetal, lanza o seu comprometido segundo disco

CULTURA

Ubaldo Cerqueiro

-

27 Xaneiro, 2026

0

QFB, a banda herculina de rapmetal, lanza o seu comprometido segundo disco

Despois da publicación en 2022 do seu disco debut “Rexurdir”, QFB volve de novo ás portadas co segundo traballo: “A Nosa Terra”.

A banda Rapmetal da Coruña afonda nas súas letras en galego na necesidade de reivindicar a nosa terra terra, a nosa cultura, e as nosas tradicións, e de paso tamén lanza arengas contra a violencia machista, os incendios forestais ou as guerras.

A saída, en todas as plataformas, será este sábado 31 de xaneiro.

View this post on Instagram

A post shared by ℚ𝔽𝔹 (@qfb.rapmetal)

Ademais, os David Acuña (baixo), Binny (guitarra), Zalo Abeledo (batería), TheBreiso (guitarra) e Toninho (voz), estarán o mesmo 31 de xaneiro na Sala Malavida (apertura de portas ás 20:00h) para estrear o seu novo e potente e poderoso directo.

View this post on Instagram

A post shared by Sala Malavida (@salamalavida)

Máis novas

QFB homenaxea co seu metal ás pandereteiras de Leilía

A Audiencia da Coruña condena a 20 anos de prisión a tres traficantes de cocaína en Ferrol

europapress

-

27 Xaneiro, 2026

0

A Audiencia da Coruña condena a 20 anos de prisión a tres traficantes de cocaína en Ferrol

A Audiencia Provincial da Coruña condenou a tres persoas a un total de 20 anos de prisión por un delito contra a saúde pública, na modalidade de tráfico de drogas, na zona de Ferrol. Os feitos recollidos na sentenza remóntanse a unha investigación iniciada en outubro de 2024, na que os axentes detectaron desprazamentos constantes a Madrid para a compra de cocaína que posteriormente era distribuída na comarca de Ferrolterra.

A sentenza establece penas diferenciadas para os tres implicados: o primeiro foi condenado a seis anos de prisión e unha multa de 200.000 euros; o segundo procesado recibiu outra pena de seis anos de cárcere e unha multa de 300.000 euros; mentres que o terceiro home foi condenado a sete anos de prisión e unha multa de 130.000 euros.

Ademais das penas de privación de liberdade, a sala decretou o comiso definitivo da totalidade do diñeiro, teléfonos, armas e demais obxectos intervidos durante o operativo policial. Cabe destacar que a sentenza aínda non é firme, xa que os condenados poden interpor un recurso de apelación ante o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG).

O CEIP Concepción Arenal acolle este martes o peche reivindicativo do ensino público galego

Ubaldo Cerqueiro

-

26 Xaneiro, 2026

0

O CEIP Concepción Arenal acolle este martes o peche reivindicativo do ensino público galego

En outubro o profesorado realizaba un peche en protesta polo mal estado de saúde do ensino público no CEIP Alborada. Este martes 27 de xaneiro, os sindicatos CIG-Ensino e o STEG repiten acción protesta en toda Galicia para demandar avances na negociación de cara a conseguir melloras das condicións laborais do profesorado, como a baixada de ratios, a dotación de maior persoal para atender a diversidade aumentando o profesorado de AL, PT e orientación, retribucións salariais dignas, redución de burocracia, recuperación do horario lectivo, redución da xornada lectiva para maiores de 55 anos, recuperación das licenzas non retribuídas…, entre outras.

Esta será unha nova mobilización tralas 5 xornadas de folga realizadas no primeiro trimestre. Nesta ocasión serán máis de 20 en toda Galicia os centros que acollerán a comunidade educativa e na cidade da Coruña. Durante o peche aproveitarase para preparar cartelaría e pancartas, así como para deseñar conxuntamente próximas accións de protesta, intercambio de pareceres… até que a Consellaría atenda as demandas do persoal docente.

“Martes en loito, martes en loita”

A outra acción reivindicativa bebe do que xa están a realizar algúns centros desde o primeiro trimestre, que é fixar un día á semana para evidenciar todas as carencias que existen en materia de deficiencias de persoal. Para iso, e xogando co lema deste conflito “profesorado en loita” e coa cor negra, CIG e STEG propoñen que sexan os martes os días nos que o profesorado acuda vestido de negro e empapele os centros con mensaxes nas que queden de manifesto as necesidades educativas do centro que lle serán transmitidas ao alumnado e ao profesorado. O martes día 10 está previsto que se chame a todo o persoal docente e non docente dos centros a concentrarse ou ben á hora do recreo, á entrada ou á tarde, para facer visíbeis as súas reivindicacións a través de fotos e vídeos.

Peches en Galicia

Estes son todos os lugares de peche en Galicia:

MARTES 27 DE FEBREIRO

A Coruña: CEIP Concepción Arenal
Vigo: IES Politécnico
Pontevedra: IES Frei Martín Sarmiento
Monforte: IES Francisco Daviña Rey

MÉRCORES 28 DE XANEIRO

Ourense: IES Julio Prieto Nespereira

XOVES 29 DE XANEIRO

Compostela: CEIP Monte dos Postes
Ferrol: CEIP San Xoán de Filgueira (19 horas)
Vilagarcía de Arousa: IES Armando Cotarelo Valledor
Viveiro: CEIP de Covas (17:30 horas)

MARTES 3 DE FEBREIRO

Cee: IES Agra de Raíces
Lalín: IES Laxeiro

MÉRCORES 4 DE FEBREIRO

Lugo: IES Nosa Señora dos Ollos Grandes.
Cangas: IES de Rodeira

XOVES 5 DE FEBREIRO

Rianxo: IES Félix Muriel (19 horas)
Ponteareas: IES Val do Tea

Máis novas dos recortes no ensino

O profesorado conmemora unha marcha fúnebre polo ensino público na súa primeira xornada de folga

As familias do CEIP Concepción Arenal apoian as demandas do seu profesorado ante a falta de persoal coidador

O CEIP Alborada acolle o peche pola folga no ensino

Fracasa a mediación no conflito do transporte e mantense a folga indefinida na Coruña

europapress

-

26 Xaneiro, 2026

0

Fracasa a mediación no conflito do transporte e mantense a folga indefinida na Coruña

A reunión fixada para este luns entre sindicatos e patronal, con mediación do Consello Galego de Relacións Laborais, polo conflito laboral no transporte de viaxeiros por estrada na provincia da Coruña –con convocatoria de folga indefinida a partir do 2 de febreiro se non hai acordo –acabou sen ningún tipo de aproximación de posturas e sen data para un novo encontro.

“Non hai ningún avance, quedou todo en preliminares, a patronal vólvese levantar da mesa alegando as mesmas desculpas que cando se levantou a outra vez, é unha portada á negociación, ao presidente da Xunta e aos usuarios e usuarias”, sentenciou, en declaracións a Europa Press, o representante de CIG-Transportes, Ernesto Rey. E é que esta central, convocante das protestas xunto a CCOO e UGT, cualifica de “irresponsable” a postura da patronal e rexeita que se poida alegar por parte da mesma “uns presuntos actos vandálicos dos que non achega proba nin feitos concretos”. Entre a principal demanda dos convocantes, está a negociación dun novo convenio con melloras laborais e salariais.

POSTURA DA XUNTA

Pola súa banda, o presidente da Xunta, Alfonso Rueda, cuestionado tras o Consello sobre a situación, reiterou que é “un conflito entre a patronal do transporte e os seus traballadores”. “A Xunta ofreceu o Consello de Relacións Laborais como instrumento mediador”, recalcou para insistir en que “os que teñen que porse de acordo son eles”. “Un conflito entre unha empresa e os seus traballadores non se pode solucionar intervindo unha administración se o que se pretende desa adminsitración é que poña o diñeiro que lle están reclamando ás súas empresas”, dixo para facer un chamamento a “cumprir a lei” en relación aos servizos mínimos fixados. “Deben ser respectados e en moitos casos non se estaban respectando”, aseverou para reiterar que serán “inflexibles na esixencia do cumprimento da normativa, pero non podemos substituír o papel de ningunha das dúas partes”.

Arquivada a causa polo disparo policial que causou a morte dun home no Coruña en Nadal de 2023

europapress

-

26 Xaneiro, 2026

0

Arquivada a causa polo disparo policial que causou a morte dun home no Coruña en Nadal de 2023

O Xulgado de Instrución número 1 da Coruña decretou o sobresemento libre “por concorrer a eximente de lexítima defensa e cumprimento dun deber” en relación á morte dun home na Coruña, o día de Nadal de 2023, tras disparos efectuados por un axente da Policía Nacional, durante unha intervención. Así o recolle o auto, ao que tivo acceso Europa Press. Desde SOS Racismo, personados como acusación popular, e a nai, Daysi Esther Casimiro, nai de Henry, que exerce a particular, ratificaron a presentación de recurso. “Quero que o meu fillo teña xustiza“, insiste esta última ao reclamar que se celebre un xuízo.

“Como se vai a arquivar sen haber xuízo”, sinalou a Europa Press a proxenitora que asegura que a Policía Nacional tiña constancia, previamente ao sucedido, de que o seu fillo tiña problemas de saúde mental. “Non digo en ningún momento que o policía tivese a intención, voluntariamente, de matar a unha persoa, pero si houbo moitas irregularidades e no vídeo ven”, apuntou.

Ademais, incide en que a Policía Nacional tiña “constancia” por información que ela lles facilitou sobre a situación do seu fillo. “Tiña teima persecutoria, tiña esquizofrenia e presentaba un trastorno psicótico“, sinala para cuestionar por que nos días previos “non o ingresaron” e déuselle o alta tras “un brote”. “Fallou o sistema“, conclúe.

INCIDENTES

Todo iso despois de que axentes da Policía Nacional acudisen ao polígono de Agrela, o día de Nadal de 2023, alertados de que un home estaba a romper retrovisores de vehículos e cristais. “Desde o primeiro momento consideramos que era homicidio doloso“, aseguraron a Europa Press desde SOS Racismo, que precisaron que tentaron que se celebrase un xuízo con Tribunal do Xurado, pero que non o lograron. “A xuíza de instrución decidiu arquivalo aplicando a lexítima defensa e o cumprimento do deber”, precisaron para incidir en que recorreron ao estar desconformes.

ATAQUES A AXENTES, SEGUNDO A POLICÍA

Fixérono ante a Audiencia da Coruña para insistir, segundo os seus argumentos, en que o falecido era unha persoa cun “problema de saúde mental” e que era “evidente” esta circunstancia o día dos feitos. “Tiña teima persecutoria”, precisaron. O falecido tiña 34 anos e, segundo a información facilitada no seu momento pola Policía Nacional —que abriu unha investigación— atacou cunha barra de ferro aos axentes que participaron na intervención policial para a súa detención.

Os feitos producíronse o luns 25 de decembro de 2023 no polígono de Agrela, ao redor das dez da mañá, e como consecuencia dos disparos efectuados por un axente o home, de orixe cubana, faleceu.

O Concello da Coruña e a UDC selan o acordo para rehabilitar tres edificios da Cidade das TIC

europapress

-

26 Xaneiro, 2026

0

O Concello da Coruña e a UDC selan o acordo para rehabilitar tres edificios da Cidade das TIC

A alcaldesa da Coruña, Inés Rey, e o reitor da Universidade da Coruña (UDC), Ricardo Cao, asinaron este luns un acordo de cesión de tres edificios da Cidade das TIC á institución académica e “máis de 11 millóns de euros” para a súa rehabilitación. Deste xeito, o consistorio “asume a titularidade da concesión e a súa xestión integral, mentres que a UDC mantén o liderado académico e científico das actuacións que se desenvolvan no proxecto”. Así o manifestaron despois da formalización desta transferencia que ten lugar tras o acordo asinado o pasado ano entre ambas as administracións e a autorización emitida polo Ministerio de Defensa.

“Un paso decisivo para consolidar o desenvolvemento da Cidade das TIC como polo tecnolóxico e industrial de referencia en Galicia”, sinalou a rexedora e recalcou que nesta cuestión a UDC ten un “papel relevante”. “O obxectivo é continuar reformando esas naves, xerando emprego de calidade e dinamizando a área económica da Coruña vinculada tamén coa parte académica”, expuxo. Pola súa banda, Cao destacou que esta decisión permite “avanzar cara a un modelo de gobernación máis eficiente, no que as administracións con competencias urbanísticas, industriais e empresariais poidan impulsar o desenvolvemento das infraestruturas, garantindo ao mesmo tempo que todas as iniciativas de formación, investigación e transferencia da Cidade das TIC continúen baixo a coordinación académica da UDC”.

USOS

Como parte do acordo, o Concello cederá á UDC tres edificios do complexo, que serán rehabilitados para “uso docente, investigador e de transferencia tecnolóxica“, incidiu o reitor. Respecto diso, lembrou que a Cidade das TIC conta xa con máis de 25 millóns de euros investidos en diferentes infraestruturas (CSA, Galaxy Lab, CEI e Centro de Produción Audiovisual Avanzada) e que se atopa “nun momento decisivo” para o seu despregamento industrial, tecnolóxico e formativo. Así, explicou que esta transferencia permitirá “avanzar simultaneamente na planificación urbanística, na captación de empresas e na posta en marcha de novos centros universitarios e de investigación”.

Problemas cun veciño, orixe dos disparos a un edificio efectuados por un home na Agra do Orzán

europapress

-

26 Xaneiro, 2026

0

Problemas cun veciño, orixe dos disparos a un edificio efectuados por un home na Agra do Orzán

As desavinzas cun veciño están detrás dos feitos ocorridos o sábado na cidade da Coruña na que un home efectuou disparos a outro edificio, no Agra do Orzán. Tamén se encerrou na súa vivenda durante unhas catro horas para depor a súa actitude tras a intervención de axentes da Policía Nacional.

Agora, fontes policiais consultadas por Europa Press, confirmaron que está investigado, pero non detido, en relación a estes feitos e tras tomarlle declaración, do mesmo xeito que a outra persoa implicada na discusión, precisaron. As dilixencias remitíronse ao xulgado correspondente.

“Por unhas desavinzas con outro veciño efectuou disparos cara a outro edificio”, concretaron fontes policiais. Cando os axentes se desprazaron á zona non sabían que a arma non era de fogo real, aínda que posteriormente se comprobou que era de aire comprimido. O home encerrouse tamén no seu domicilio durante case catro horas, pero, finalmente, logrou que depuxese a súa actitude. Tras prestar declaración ao día seguinte, quedou en situación de investigado non detido.

Aínda que o ruído emitido polos disparos fixese saltar as alarmas na zona, as primeiras pescudas indicaban xa que a arma utilizada non era de fogo. Estes feitos obrigaron aos axentes a acordoar a zona e establecer un perímetro de seguridade.

Retencións á entrada da Coruña tras dous accidente múltiples con feridos leves

europapress

-

26 Xaneiro, 2026

0

Retencións á entrada da Coruña tras dous accidente múltiples con feridos leves

Un accidente múltiple, con cinco coches implicados e unha muller ferida leve causou retencións na mañá deste luns no acceso á Coruña pola avenida Alfonso Molina. Fontes da Policía Local consultadas por Europa Press, confirmaron que o suceso tivo lugar sobre as 09.45 horas no quilómetro 2,700 da AC-11, dirección entrada á cidade. “Xusto debaixo do viaduto da autoestrada, na zona de Palavea”, especificaron.

Até alí desprazouse o 061 para asistir a unha condutora que resultou ferida leve. “Trátase dunha colisión por alcance“, confirmaron e os coches “estiveron no carril 15 minutos apróximadamente ata que foron retirados á beiravía”. Así, un dos carrís quedou cortado o que provocou retencións.

“Tráfico lento desde a Ponte da Pasaxe até as 10.05 horas apróximadamente”, detallaron aínda que apuntaron que os vehículos “non chegaron a parar”. “Ían máis lentos porque estaban no carril cortado”, dixeron. “Non alcanzaron os 500 metros de retencións“, coincidiron desde o Centro de Xestión de Tráfico do Noroeste. Horas despois, “aínda queda algún vehículo” na zona, confirmaron.

SEGUNDO ACCIDENTE

Un segundo accidente múltiple rexistrado nesta xornada, esta vez ás 15.35 horas, en sentido entrada A Coruña, obrigou a cortar dous carrís na Avenida de Alfonso Molina e deixou ferida leve a unha moza de 22 anos, que foi trasladada ao Complexo Hospitalario Universitario da Coruña (Chuac). Segundo informou a Policía Local, o sinistro produciuse á altura do barrio de Matogrande e estiveron implicados un bus e tres turismos. Dos tres carrís, estiveron cortados tanto o esquerdo como o central ata que se limpou a calzada e retiráronse os vehículos accidentados. A situación provocou retencións de tráfico.

Unha retroescavadora de 30 toneladas para reconstruír a duna de Riazor

europapress

-

26 Xaneiro, 2026

0

Unha retroescavadora de 30 toneladas para reconstruír a duna de Riazor

O Concello da Coruña comezou este luns as tarefas para reparar a duna de Riazor que resultou afectada as borrascas. Segundo indicou o Concello nun comunicado, para realizar os traballos atópase no punto unha retroescavadora de 30 toneladas para volver montar e perfilar a duna.

A concelleira de Medio Ambiente, Yoya Neira, detallou que está previsto que os traballos de reparación estean finalizados esta semana, dependendo das condicións meteorolóxicas. A barreira de area estará en Riazor ata mediados de maio, cando será retirada para deixar as praias preparadas para a tempada de baño, a partir do 15 de xuño.