Se pensamos nas tendas de comercio xusto da cidade, seguro que a cabeza nos vai a San Andrés. Porque a Tenda Oxfam Intermon está na Estreita, e un pouco antes, nos soportais que unen San Andrés coa Rúa da Galera, onde está a Tenda de Comercio Xusto de Solidariedade Internacional.
Precisamente paramos nesta Prazotela da Galera para celebrar os 20 anos da tenda da ONG. Unha tenda que abría por primeira vez as súas portas na rúa Orzán no ano 2005. Tras dúas mudanzas —incluíndo un paso pola rúa Alcalde Canuto Berea— conseguiu consolidarse na súa localización actual, converténdose nun referente da economía solidaria e do consumo responsable na cidade.
Durante estas dúas décadas, sobreviviu a crises económicas, ao decaemento do pequeno comercio e a distintos desafíos sociais, mantendo sempre un firme compromiso cos dereitos das persoas e o coidado do planeta.
Ao longo destes 20 anos, 57 persoas colaboraron de forma activa como voluntarias ou como parte do persoal técnico, e milleiros de persoas aportaron coas súas compras. “Esta tenda é moito máis que un punto de venda: é un espazo de activismo, encontro e cidadanía comprometida. Se chegamos ata aquí é grazas á fidelidade e ao apoio da nosa clientela, que forma parte esencial desta historia”.
Porque consumir comercio xusto é un xeito de loita social, de loita contra a inxustiza, contra a explotación, a tenda segue a comercializar produtos de alimentación e artesanía de Comercio Xusto por un valor próximo ao medio millón de euros. Grazas a iso, melloraron as condicións de vida de milleiros de produtores e produtoras de América Latina, África e Asia.
O meu nome é Afonso e son un dos representantes da asemblea de médicos de atención primaria da área sanitaria da Coruña. Estas asembleas naceron en todas as áreas de Galicia para coordinarnos e plantar cara ao documento de medidas presentado pola Consellería de Sanidade na Mesa Sectorial do 17 de outubro.
Entre esas medidas incluíase a conversión de todas as prazas de médicos de atención primaria —tanto de consulta ordinaria como de urxencias extrahospitalarias (PAC)— nunha nova categoría chamada FEAP, implantada desde 2022, que obriga a realizar gardas (polo menos dúas ao mes, e máis en épocas como o verán). Isto supón unha sobrecarga inasumible para profesionais que xa saen de consultas con 40-50 pacientes ao día e que deben afrontar xornadas maratonianas de 17 horas adicionais. As citas non atendidas acumúlanse, a demora medra (en moitos centros xa supera as dúas semanas) e a presión sobre os compañeiros increméntase de forma exponencial.
Trátase, en definitiva, de castigar aos médicos que seguen traballando no sistema público por una mala xestión e falta de previsión por parte da Consellería, obrigándoos a xornadas extra mal remuneradas para cubrir un déficit de persoal que leva xestándose máis dunha década. Durante anos sabiamos das xubilacións que ían chegando sen relevo suficiente, e non so non se abordou o aunto senon que ao mesmo tempo recortouse financiamento na atención primaria, deteriorando as condicións laborais. Isto fixo que os estudantes de medicina optasen por outras especialidades, e que moitos médicos de familia recentemente formados preferisen as urxencias hospitalarias, a sanidade privada ou emigrar, agravando o problema.
A resposta da Consellería foi tentar cubrir vacantes recorrendo a médicos extracomunitarios sen especialidade MIR (ou con especialidades alleas á atención primaria) contratándoos de forma irregular e sen garantías sobre a súa formación. Mentres un médico MIR supera un exame estatal, fórmase catro anos baixo supervisión e é avaliado repetidamente, garantindo uns mínimos de calidade, estes profesionais entran sen filtros. Todos vemos nas nosas áreas enormes diferenzas na calidade asistencial: os pacientes que caen en consultas atendidas por médicos sen MIR son os máis prexudicados, con casos que rozan a mala praxe.
A pesar diso, no documento do 17 de outubro a Consellería propoñía homologar pola vía rápida estes médicos sen MIR, outorgándolles a especialidade mediante un cursiño de poucas semanas. Consideramos que isto é un insulto á profesión e unha falta absoluta de respecto cara a quen si pasou pola única vía legal de acceso á sanidade pública en España. Ademais, a Consellería non ten competencias para modificar o sistema MIR.
Todo isto fixo que unha onda de indignación se espallase rapidamente como unha faísca entre o colectivo de médicos de familia de toda Galicia. Organizámonos, contactamos cos sindicatos e elaboramos unha serie de liñas vermellas polas que estabamos dispostos a loitar: eliminar a categoría FEAP e continuar co modelo actual de atención primaria que mellora a continuidade asistencial, establecer que a única vía legal é a formación MIR para traballar na sanidade pública, e non obrigar aos compañeiros de PAC a aumentar a súa xornada asumindo os sábados pola mañá (que ata agora eran cubertos de forma rotatoria polos médicos de consulta ordinaria, pero que coa redución xeral de xornada deberá ser cuberto por persoal voluntario ben incentivado).
Pero non nos iamos quedar aí. Queríamos retomar vellas loitas, como contabilizar correctamente as horas que realiza o persoal de PAC, de maneira que se está de permiso ou de incapacidade temporal non teña que devolver esas horas; e, sobre todo, conseguir dunha vez por todas unha axenda de consulta pechada, para que non se estire como un chicle e non se chegue en ocasións a 60 pacientes ao día, cunha burocracia absurda, con saídas ao 061, visitas ao hospital e deixando o centro de saúde abandonado, asumindo cada vez máis competencias que antes pertencían a outros servizos como Oftalmoloxía ou Hematoloxía. Isto provoca que a consulta se converta nunha especie de trincheira, onde parece que o paciente non importa, senón despachalo o máis rápido posible; onde a calidade asistencial queda nun segundo plano; onde o seguimento do paciente crónico e complexo se realiza de forma tan superficial que continúa descompensándose e acudindo ao hospital, aumentando o gasto; onde saír en hora para estar coa familia é unha quimera; e onde cada día o desánimo e a vocación minguan ante a impotencia de non poder exercer unha medicina de familia real. E isto fai que calquera estudante que rota polos nosos centros foxe ante o espanto e a falta de atractivo. Noutras comunidades xa existen mecanismos ou axendas de continxencia con voluntarios incentivados; aquí seguimos cargando máis peso sobre o mesmo lombo.
Mobilizacións e negociacións
Imaxe da semana pasada da Folga de Atención Primaria no Centro de Saúde dos Mallos
Con este panorama, era necesario mobilizármonos. Os sindicatos da Mesa Sectorial (CSIF, CCOO, UGT e CIG) convocaron un único día de folga para o 26 de novembro, claramente insuficiente. Omega convocou tres días (26, 27 e 28), aos que posteriormente se sumou a CIG, e tamén se adheriu o sindicato médico independente SIMEGA para o día 26.
Nos días previos, as concentracións multiplicáronse e os grupos de WhatsApp botaban fume, algúns con máis de 600 persoas. E entón chegou o xerro de auga fría: a desconvocatoria da folga por parte de CSIF, UGT e CCOO, malia asegurárnos días antes que resistirían ata o final. Asinaron un acordo que venderon como histórico, pero que non respondía ás nosas liñas vermellas nin mudaba o noso día a día. O único relevante era a conxelación temporal da categoría FEAP ata 2029, sen garantía ningunha. Nada sobre axendas pechadas; nada sobre regular a sobrecarga asistencial. SIMEGA tamén desconvocou posteriormente, con outro documento cheo de boas intencións, vaguedades e promesas para o futuro que lembran outras folgas (como a de 2019) cuxos acordos nunca se cumpriron.
Pero CIG e Omega decidiron manter a folga, e seguimos adiante. A Consellería difundiu cifras ridículas de seguimento, do 6-7%, contando todo o persoal sanitario (facultativos, enfermaría, administración, odontólogos, fisioterapeutas, auxiliares…) cando a mobilización real era do colectivo médico. E, ademais, contabilizando como “non folguistas” a quen estaba con ausencia xustificada (permiso, baixa…) e a quen traballaba de mínimos, que obviamente non podía secundar a folga. Se retiramos esa manipulación, vemos por exemplo que na área da Coruña, o día 26, de todos os médicos dispoñibles para facer folga, o 60% secundouna. E se temos en conta que arredor do 15% son médicos prorrogados (maiores de 65 anos) que perderían o 4% do complemento anual da súa pensión por un só día de folga, e todos os médicos sen MIR que lóxicamente non a apoian, o apoio real sería moito maior.
Esta é unha batalla de desgaste e contra o tempo. Que se consigan os obxectivos depende da forza que manteña o colectivo na próxima “batalla”, que serían os días 9, 10, 11 e 12 (esta vez convocados só por OMEGA), e coa vista posta en valorar unha folga indefinida se a Consellería continúa sen definirse.
Pero todo depende da forza e de manter o pulso. Se o apoio se dilúe e perdemos a unión que temos neste momento, non teremos armas para negociar. E o que está en xogo non é só o noso futuro como profesionais, senón o futuro da atención primaria e da saúde de toda a poboación galega. É agora ou nunca. Se non loitamos xuntos, perdemos todos.
Afonso C.G. Médico de Atención Primaria na Coruña.
A alcaldesa da Coruña, Inés Rey, defendeu que a declaración de zona de mercado residencial tensionado está a conter os prezos do aluguer. A socialista participou este luns nun acto en organizado pola Agrupación Socialista de Palma e a de Palma-Ponent no marco do Día da Constitución, no que contrapuxeron os modelos de vivenda entre ambas as cidades.
A xornada centrouse no problema da vivenda na cidade que, ao seu criterio, pon en dúbida a democracia e a Constitución. Desde a formación socialista apostaron por limitar o prezo do aluguer, acabar coa especulación e aumentar as vivendas públicas fronte ás solucións da dereita que, criticaron, “son a construción sen control, a especulación e facer da necesidade da xente o seu negocio”.
A alcaldesa explicou a política de vivenda que leva a cabo o Concello, destacando a declaración da cidade como zona tensionada. Ao seu parecer, aínda é pronto para valorar o seu funcionamento pero segundo os últimos datos o prezo do aluguer baixou tres euros. “É moi pouco pero non subiu”, dixo. Igualmente, subliñou a necesidade de porlle solución ao problema da vivenda de forma conxunta, xa que os gobernos irán cambiando de cor política pero se non se pon remedio atoparanse co mesmo problema.
“Traballar agora e facelo pensando na xente e non no rédito político de cada un é a única maneira de que estas medidas funcionen”, apuntou Rey. O secretario xeral dos socialistas en Palma, Iago Negueruela, contrapuxo o modelo que explicou Rey ao que leva a cabo Cort. No primeiro caso, ao seu parecer, o dereito á vivenda “trabállase”, mentres que o Concello de Palma “premia a especulación”.
As deputadas do BNG Mercedes Queixas e Iria Taibo, acompañadas da concelleira da Coruña, Avia Veira, e os portavoces de Cambre, Cerceda e Culleredo, Dani Carballada, Alberte Sánchez e Tono Chouciño, así como a concelleira de Cambre, María Teresa Prieto, presentaron hoxe as emendas que a formación nacionalista formula aos orzamentos da Xunta para 2026 en relación á cidade e á comarca.
En concreto, o BNG pide 120 millóns de euros máis para a cidade nas súas propostas de modificación das contas do Goberno galego para o próximo exercicio.
“Nin A Coruña como cidade nin a comarca coruñesa están representadas no proxecto de orzamentos da Xunta para 2026”, concordaron Queixas e Taibo. “Cal é o proxecto do PP para A Coruña nos orzamentos? Pois política de propaganda e multiplicación de oportunidades perdidas”, resume Queixas. “Que fixo estes anos a Xunta na Coruña, alén da pasarela a Marineda e a plataforma para o baño no Parrote?”, preguntouse a parlamentar nacionalista.
O BNG criticou tamén a falta de execución de orzamentos pasados, como o Albergue dos Peregrinos, ou a reforma da residencia de maiores Torrente Ballester ou o Centro de Formación da Cidade das TIC, que tras ser esquecidos en 2025 pasan ás contas de 2026.
Os de 2026 son, ademais, orzamentos “decrecentes” en materias tan relevantes como a ampliación do CHUAC –“con menos orzamento do previsto cando Feijoo anunciara que en 2025 as obras estarían rematadas en 80%, sendo que en realidade apenas se chegou ao 10%”- ou no que ten a ver co ensino, cunha drástica caída, por volta do 50%, das partidas destinadas aos centros públicos. Na mesma liña continúan a ser desatendidas as demandas de reforzo nos Centros de Orientación Familiar…
20 enmendas para a cidade
Da vintena de emendas rexistradas polo BNG a estes orzamentos en relación á nosa cidade, Queixas puxo en destaque tres pola súa evidente relevancia social.
“A primeira, a recuperación do investimento comprometido para a ampliación do CHUAC, cunha emenda por valor de 60 millóns de euros.
A segunda, a posta en marcha dun ambicioso plan de acceso á vivenda pública na cidade, con 40 millóns de euros, destinados á unha bolsa de casas baleiras a prezos accesíbeis, a un bono alugueiro para mocidade con criterios sociais, a un programa de rehabilitación, ao impulso ás cooperativas de cesión de uso e ao aumento da oferta de prazas de residencia públicas para estudantes universitarios ou de FP superior.
A terceira, o reforzamento dos servizos públicos, desde os centros de saúde até as residencias de maiores”, relatou, reforzando o persoal sanitario dos COF do Ventorrillo e Orillamar e completando a carteira de servizos do centro de saúde de Novo Mesoiro.
Canto ao ensino, as emendas do BNG recollen fondos para a reforma integral dos CEIP de Prácticas e CEIP Cidade Vella, para a creación dunha escola infantil en Xuxán e para iniciar o proxecto dun CEIP neste barrio novo da cidade.
No que atinxe a cultura, as propostas do BNG van na dirección de a Xunta se comprometer co deseño dun plan de posta en valor do legado depositado na Fundación Luís Seoane, alén de demandar un aumento significativo da partida orzamentaria para o apoio ao Consorcio para a Promoción da Música, de modo a ir amortizando de vez a débeda que a Xunta ten contraída coa Orquestra Sinfónica de Galiza.
Emendas para a comarca
O reforzamento dos servizos públicos -coa creación dunha escola infantil en Oleiros ou a dotación de máis prazas públicas nas residencias de Cerceda e Carral- e o desenvolvemento dun Plan de Industrialización da comarca -cunha partida de 5 millóns de euros- son as prioridades das emendas do BNG relativas á comarca.
“Non vemos a comarca da Coruña nestes orzamentos. Non hai o mínimo compromiso por parte da Xunta con ela”, lamentou Iria Taibo, quen criticou tamén “a falta de transparencia das contas”. “Faltan partidas específicas e territorializadas, o cal dificulta moito o traballo da oposición e constitúe un engano á cidadanía”, resaltou.
Tampouco as políticas de mobilidade resolven os problemas da comarca. “Continúan sen planificar a conexión da Vía Ártabra coa A6, actuación que desde logo si recollen as nosas emendas”, concluíu.
A Semana Mulleres na Rúa, artellada dende a Asociación de Veciños Oza – Os Castros – A Gaiteira, culminou este domingo no Fórum, cun concerto íntimo e profundamente emocional de Sofía Espiñeira e Yudith Almeida.
A actuación, concibida como unha viaxe narrada pola propia Sofía, converteu ás persoas asistentes en “tripulantes” dunha travesía musical guiada pola súa voz, a súa música e unha posta en escena cargada de simbolismo, que comezou coa entrada da artista portando un farol a modo de luz guía.
A través das súas cancións, Sofía Espiñeira tratou temas vinculados ás inxustizas sociais, entrelazando cada relato cunha complicidade co público que caracteriza o seu traballo. Ademais, fixo unha mención explícita para pronunciarse en contra da guerra de Gaza e de calquera outra guerra.
Yudith Almeida, ao contrabaixo, tocou con gran mestría, creando unha atmosfera envolvente e achegando á viaxe musical momentos de tensión e dinamismo. Utilizou o contrabaixo tamén como instrumento de percusión, xerando texturas sonoras. Un dos instantes máis celebrados foi a interpretación de “Herba de namorar”, coa que Sofía namorou ás persoas asistentes e consolidou unha conexión profunda coa sala.
A presentación do seu álbum “Xeografías” converteuse así nun espazo de reflexión artística e social que dialogou de forma natural co espírito do proxecto.
Mulleres na rúa
O programa Mulleres na Rúa pon en valor a importancia de crear referentes femininos e de asegurar a presenza das mulleres en todos os ámbitos, a importancia de ser nomeadas polas súas achegas á sociedade e traxectorias, para que as novas xeracións sexan o que queiran ser.
Co peche desta edición, o proxecto reafirma o seu compromiso coa memoria e a visibilización das mulleres, e anuncia que seguirá medrando. Novas accións e propostas están en marcha para ampliar aínda máis os referentes femininos, invitando á cidadanía a acompañar este camiño e a manterse atenta ao que vén.
Axentes da Policía Nacional da Comisaría da Coruña desmantelaron un “punto negro” de venda de drogas no barrio da Sagrada Familia e detiveron a un home como presunto responsable. A operación, que se iniciou o pasado 27 de novembro, confirmou que o sospeitoso distribuía a droga na súa zona de residencia e utilizaba o seu vehículo para realizar as vendas, estendendo o seu ámbito de actuación a outros lugares da cidade herculina.
No rexistro do seu domicilio, a Policía Nacional interveu un total de 650 gramos de cocaína (en roca e xa empaquetada en dose), ademais de diñeiro en efectivo, varios teléfonos móbiles e útiles para a pesada do estupefaciente. Tamén foi incautado o vehículo que utilizaba para o tráfico. O detido foi posto a disposición xudicial o pasado venres, e o xulgado acordou o seu ingreso en prisión provisional.
Material requisado tras a detención dun sospeitoso por tráfico de drogas no barrio coruñés da Sacra Familia.. POLICÍA NACIONAL
A sección sexta da Audiencia Provincial da Coruña condenou a dous anos e medio de prisión á socia e administradora dunha asesoría da Pobra do Caramiñal como autora dun delito continuado de administración desleal e outro de falsidade en documento mercantil. A sentenza considera probado que entre 2015 e 2020, a acusada realizou diversas extraccións e transferencias de fondos da sociedade para o seu “beneficio persoal”, sen o coñecemento nin consentimento da outra socia.
A Sala acreditou que a muller se apropiou de 27.416,40 euros mediante retiradas de efectivo e 5.026 euros a través de transferencias. Os feitos incluíron a realización de compras persoais de roupa, perfumes e reparacións de vehículos con fondos da sociedade. Ademais, desviou diñeiro de dúas comunidades de propietarios que xestionaba, aínda que unha parte foi devolta.
A muller tamén foi condenada por falsificar a firma da súa socia nunha póliza de crédito a nome da asesoría, quedando ela coa maioría dos fondos, que ascendían a uns 6.805 euros, ata que a socia descubriu a póliza en outubro de 2020.
A pena total imposta é de dous anos e medio de cárcere e seis meses de multa. Ademais, a acusada deberá facer fronte ao pago dunha indemnización de 36.966 euros á asesoría. A sentenza, non obstante, non é firme e cabe recurso de apelación ante o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG).
Grandes novas para o audivisual galego e coruñés. A produtora Emma Lustres, vai ser recoñecida coa Medalla de Ouro na XXXI edición dos premios Forqué, que se celebraráb o próximo 13 de decembro no Palacio Municipal Ifema Madrid.
A fundadora de Vaca Films, natural do Grove, pero filla adoptiva da cidade, convírtese na primeira muller que recibe este galardón en materia de produción.
“Este recoñecemento responde ao relevante papel que Emma Lustres desempeñou ao facer posible algúns dos títulos máis memorables da nosa cinematografía recente”, sinalou o presidente da entidade de xestión de dereitos dos produtores audiovisuais (Egeda), Enrique Cerezo.
Lustres, coñecida tamén por ter formado membro do consello de administración do Deportivo da Coruña, é a responsable da produción de títulos como “O descoñecido”, “El Niño” ou “Celda 211” pola que gañou o Goya a mellor película no ano 2010.
Os 21 pasaxeiros dun tren tiveron que ser evacuados e trasladados en taxi na noite deste domingo despois de que un dos motores do convoi comezase a arder na localidade coruñesa de Culleredo. Segundo informa o 112 Galicia, os feitos ocorreron sobre as 23.40 horas e foi o Administrador de Infraestruturas Ferroviarias (ADIF) o que solicitou medios de extinción debido a que saía fume de debaixo dun tren, que se atopaba nese momento parado na estación de Culleredo.
A empresa tamén informaba de que todos os pasaxeiros estaban xa no exterior do mesmo en perfecto estado, sendo posteriormente trasladados en taxi ata A Coruña, o seu destino final. Foron o maquinista e outra persoa os que apagaron as chamas cun extintor, mentres que os Bombeiros de Arteixo fixeron as comprobacións correspondentes cando chegaron. No operativo tamén colaborou a Garda Civil e a Policía Local de Cullerero.
Este mércores 3 de decembro, a Coruña volverá cubrirse “Baixo O Mesmo Paraugas”. O movemento que aglutina a máis de 100 entidades sociais de toda Galicia vinculadas coa diversidade funcional, volven unirse co gallo do Día Internacional das Persoas con Discapacidade.
O movemento de Baixo O Mesmo Paraugas, que naceu na Coruña, cumpre nada menos que 10 anos mostrando a realidade das persoas con discapacidade e sendo voz das súas reivindicacións.
Para celebrar esta data tan especial este ano o 3 de decembro habrá marchas con paraugas en toda Galicia. Na cidade da Coruña a marcha sairá da explanada do Parrote ás 11.30 h e irá por Riego de Agua, cruzará a Avenida da Marina e regresará ao Parrote pola zona peatonal da Avenida do Porto.
Ricardo Iglesias, portavoz das entidades organizadoras de Baixo O Mesmo Paraugas, animou a toda a cidadanía a unirse a este gran movemento. “Queremos amosar as capacidades das persoas, porque as diferenzas fan máis forte a unha sociedade e todas as persoas teñen moito que achegar. Animamos a toda a cidadanía a acompañarnos cos seus paraugas en todos os actos que faremos en Galicia. E queremos que cada ano se unan máis entidades de toda a comunidade”, resaltou.
Na rolda de prensa estivo acompañado de Nereida Canosa, concelleira de Benestar Social, Igualdade e Participación, cuxo departamento se implicou un ano máis na organización deste evento, que este ano contará coa animación musical de Brassica Rapa e co presentador Fran Rei.
Tamén está confirmada a participación de máis de 100 alumnos/as dos colexios Dominicos e Eusebio da Guarda.
